Teckel met hernia, artikel in maandblad ONZE HOND

artikel-onze-hond

Een Teckel met hernia, artikel in het december nummer van ONZE HOND 2015.

Het lijkt eerst niet zo belangrijk. Onze Takkie, een levenslustige Teckel wil opeens niet meer mee uit wandelen. Maar even later kán hij niet meer lopen en kan hij ook zijn plas niet meer ophouden… Wat is er aan de hand?

 

Te vaak blijkt dat we hier te maken hebben met een ernstige, zelfs levensgevaarlijke afwijking. Het is een hernia van een tussenwervelschijf. Waar hebben we het dan eigenlijk over en hoe kan een Teckel er weer van af komen?

 

EERSTE SYMPTOMEN

Waarom heb je de eerste symptomen van zo’n hernia vaak niet door? Omdat het vaak begint met alleen pijn en dat is niet zo gemakkelijk te herkennen. Ongemerkt gaat je hond tijdens de wandeling trager lopen of wil hij op onverklaarbare wijze niet meer zo graag door die straat, omdat daar van die drempels liggen. Ook hele dagen slapen en niet alert reageren op de omgeving kunnen aanwijzingen zijn voor pijn. Zulke signalen zijn lang niet altijd even duidelijk. Ze worden vaak genegeerd, want de hond kan toch net zo goed af en toe even een mindere dag hebben? Toch moeten er al wat lampjes gaan branden. De hernia gaat namelijk intussen gewoon door met het veroorzaken van schade aan hetruggenmerg of de zenuwen. Naarmate de hernia ernstiger wordt zullen de symptomen duidelijker worden. De stelreflex (te zien op de foto ‘testen stelreflex’) zal vertragen en later zelfs verdwijnen. Uw hond kan de stand van de poten niet meer controleren, waardoor hij zijn poten verkeerd gaat neerzetten. Soms lijkt hij wel dronken en zwabbert alle kanten op. Dit gedrag moet de lampjes echt op rood laten springen. Als de hond daarna verlamd raakt en ook zijn plas en grote boodschap niet meer kan ophouden, gaan alle alarmbellen rinkelen.

ONZE HOND. Het-testen-van-de-stelreflex-of-de-hond-de-stand-van-zijn-poten-kan-controleren

Het testen van de stelreflex of de hond de stand van zijn poten kan controleren.

 

Deze-hond-kan-zijn-poten-bij-het-testen-van-de-stelreflex-niet-meer-zelfstandig-in-de-normale-stand-terugplaatsen

Deze hond kan zijn poten bij het testen van de stelreflex niet meer zelfstandig in de normale stand terugplaatsen.

TUSSENWERVELSCHIJF

Wat gebeurt er nu precies bij een hernia in het lichaam van de hond? Bij een rug- of nekhernia is er een breuk in de tussenwervelschijf. Zoals de naam al zegt, zit de tussenwervelschijf tussen de wervels in, met de functie van scharnier en stootkussen. De tussenwervelschijf bestaat uit een ring en een kern, beide van soepel materiaal. Zonder deze schijven tussen zijn wervels zou een dier niet kunnen lopen of rennen, omdat de wervelkolom dan een stugge staaf zou zijn. De kern van de tussenwervelschijf kan echter hard worden, verkalken. Vooral Teckels hebben hier een grotere kans op. De ring reageert hier op en zal dunner worden. Na een bepaalde tijd ontstaat er een breuk in de ring: ‘hernia’ betekent breuk. Hierdoor kan de kern naar buiten komen en indringen in het ruggenmergkanaal, met druk op en kneuzing van de zenuwbanen in het ruggenmerg. Ook dat is in de tekening zichtbaar gemaakt. Dan heeft de hond pijn of raakt verlamden kan zelfs onzindelijk worden. Is er alleen sprake van kneuzing, dan is herstel nog mogelijk. Is er meer aan de hand dan alleen een kneuzing, dus als het zenuwweefsel echt beschadigd is, dan is genezing vrijwel onmogelijk. De prikkels ofwel boodschappen via de zenuwbanen komen in dat geval nu, en in de toekomst, niet meer door. De hond zal dan verlamd en vaak ook nog onzindelijk blijven. Gelukkig blijken dergelijke gevallen een uitzondering. Meestal blijkt het zenuwweefsel alleen gekneusd en dan is herstel, ook van de ernstigste symptomen, wel degelijk mogelijk!

Hernia-van-de-tussenwervelschijf

  1. Wervels.
  2. Ruggenmerg.
  3. Tussenwervelschijf.
  4. Uitstulping van de tussenwervelschijf met druk op het ruggenmerg.
  5. Kernmateriaal van de tussenwervelschijf dringt in het ruggenmergkanaal, met druk en mogelijke beschadiging van het ruggenmerg.
  6. Ring van de tussenwervelschijf.
  7. Kerninhoud van de tussenwervelschijf.

Afbeelding bereidwillig afgestaan door Royal Canin Nederland B.V. te Veghel

ORTHOMANUELE THERAPIE

Wat doet een orthomanueel dierenarts? Deze doet hetzelfde als een ‘gewone’ dierenarts. Alleen hij doet nog iets extra’s: hij herstelt – als dat nodig is – de symmetrie van het skelet. Net als de ‘gewone’ dierenarts zal de orthomanuele arts eerst vragen hoe het met de hond gaat. Wat heeft de eigenaar gezien? Is er iets ‘geks’ gebeurd? Hoe lang bestaan die symptomen al, en wat is er tot nu toe aan gedaan? Daarna volgt een algemeen onderzoek en een onderzoek van de ledematen en van de gewrichten om andere problemen uit te sluiten. Belangrijk is daarna het neurologisch onderzoek: hoe is het gesteld met de functie van het zenuwstelsel? Dit helpt de dierenarts bij het stellen van de diagnose. Immers een hernia is slechts één van de mogelijke oorzaken van een verlamming. Het neurologisch onderzoek is ook belangrijk om de eigenaar te kunnen vertellen wat de kans is op herstel: de prognose.

Het-onderzoeken-van-de-nekwervels

Het onderzoeken van de nekwervels.

Als laatste wordt de stand van de rug- en nekwervels gecheckt, het eigenlijke orthomanuele onderzoek, te zien op de foto ‘onderzoek nekwervels’. Als blijkt dat één of meer wervels een afwijkende stand hebben dan worden deze door middel van een manipulatie, dus met de hand, in de natuurlijke houding teruggezet. Na de onderzoeken en manipulatie moet een patiënt eerst (bench)rust hebben en zo komt er tijd voor het herstel. Om dit zo goed mogelijk te laten verlopen krijgt de eigenaar adviezen mee. Het gaat om rust, strekoefeningen en enkele massagetechnieken. Na deze eerste periode, en als het herstel naar wens verloopt, mogen korte wandelingen worden gemaakt. Gelukkig blijkt heel vaak dat de eigenaar na een aantal weken weer kan genieten van een vrolijk lopende en weer zindelijke Teckel in huis!

 

 

 


 

RUIMTE OM TE HERSTELLEN

Hoe kan het dat een manipulatie een hernia geneest? De manipulatie bestaat uit het met de hand terugzetten van de wervel in de natuurlijke stand. Door het terugzetten in deze stand ontstaat er ruimte voor de beschadigde tussenwervelschijf met de uitgetreden kerninhoud. De zenuwen die onder grote druk stonden, krijgen zo weer genoeg ruimte om van die druk te herstellen. De uitgetreden kerninhoud zal niet meteen na de manipulatie verdwenen zijn. Daar is tijd voor nodig, waarschijnlijk meerdere maanden tot zo’n half jaar. De hernia plek zal de eerste tijd na de manipulatie dan ook kwetsbaar zijn. Maar met de tijd wordt het risico op een terugval (recidief) steeds kleiner.

 

 


 

 DE RESULTATEN

Wat voor resultaat mag ik verwachten van deze behandeling? Om achter deze vraag te komen is, er onderzoek gedaan in de praktijk “De Orthomanuele Dierenarts” te Wageningen en Ermelo naar het herstel van Teckels die behandeld zijn vanaf juni 2011 tot en met augustus 2015. Er is gekeken hoe ernstig de hernia was toen de honden met de behandeling begonnen en hoe ernstig deze was na de laatste behandeling. Dat werd vastgesteld op basis van vervolgconsulten en telefonische enquêtes.

 

 


 

VIJF GRADEN VAN ERNST

Hernia’s worden onderverdeeld in vijf graden van ernst:

  • Bij graad I heeft de hond alleen pijn.
  • Bij graad II kan hij niet meer goed lopen en zwabbert met de achterhand. Er is sprake van een gedeeltelijke verlamming.
  • Bij graad III is de hernia patiënt echt verlamd.
  • Bij graad IV is er sprake van verlamming en kan de hond zijn behoefte ook niet meer ophouden. Hij plast dus in zijn bench of in de huiskamer of plast soms helemaal niet.
  • De ergste graad is graad V. De patiënt is verlamd, is de controle over lozing van urine en ontlasting volledig kwijt en kan bovendien in zijn tenen geen pijn meer waarnemen.

 

RUGHERNIA

In tabel 1 is te zien hoeveel honden herstelden van een rughernia per graad van ernst. Compleet herstel betekent dat de hond zonder enig restverschijnsel weer goed loopt en weer alles kan zoals voorheen. Bevredigend herstel betekent dat de voormalige patiënt pijnvrij is, goed uit de voeten kan, zindelijk en vrolijk is. Maar dat een goed waarnemer toch kan zien dat er iets aan de hand was. De uitkomsten geven aan dat bij de rughernia van graad I t/m graad V, de kans op herstel hoog is: Gemiddeld 68% compleet herstel en 17% bevredigend herstel. Samen 85%. Zelfs eigenaren van honden met een graad V verlamming hoeven niet te wanhopen, want ook daar blijkt dat nog de helft van de aangeboden patiënten compleet (31%) tot bevredigend (19%), samen 50% , kan herstellen. Terugval (recidief) trad op in 11 gevallen (9%). Ook deze werden weer orthomanueel behandeld: in 7 gevallen volgde compleet herstel, 1 keer bevredigend herstel en 3 keer geen herstel.


 

Tabel-1

Tabel 1: Herstel van rughernia bij 116 teckels door orthomanuele behandeling in de periode juni 2011 t/m augustus 2015

 

 

tabel-2

Tabel 2: Herstel van nekhernia bij 27 teckels door orthomanuele behandeling in de periode juni 2011 t/m augustus 2015


 

NEKHERNIA

In tabel 2 is te zien hoeveel honden herstelden van een nekhernia per graad van ernst. Nekhernia’s geven in vergelijking met rughernia’s vaak nog meer pijn en kunnen hond en eigenaar zo tot wanhoop brengen. De resultaten van orthomanuele manipulatie van nekhernia’s zijn opmerkelijk: 26 van de 27 patiënten (96%) herstelden compleet, zonder recidief.

 

CONCLUSIE

De orthomanuele behandeling werd steeds ondersteund met medicatie. Soms ook met fysiotherapie, homeopathie en/of acupunctuur. Conclusie: De eigenaar van een verlamde teckel hoeft bepaald niet te wanhopen. Orthomanuele therapie is een serieus alternatief voor gangbare behandelingen.

 


 

VOORKOMEN

Hoe bescherm ik mijn Teckel tegen een hernia? Teckels zijn vanwege hun bouw gevoelig voor een hernia aan de tussenwervelschijf. Toch zijn er invloeden van buitenaf die de kans op een hernia kunnen vergroten. Wie houdt er niet van om zijn of haar hond af en toe te verwennen met een lekkere snack? Teveel van die lekkere hapjes zullen echter wel zorgen voor overgewicht. En door overgewicht wordt er meer kracht uitgeoefend op de rug. Door die kracht is het risico op een verkalking en een breuk van de tussenwervelschijf groter. Het jachtinstinct van Teckels doet ze achter prooien aan rennen en in holen graven. Ook hierdoor kan een zwakke plek door een eerdere hernia weer gaan opspelen. Dus bij al eerder behandelde honden is het belangrijk om de hond af te remmen bij spelletjes en bij ravotten. Ook het spelen met andere honden kan voor problemen zorgen. Blijf daarom altijd voorzichtig bij het spelen en zeker met grote honden. 


 

GOEDE KANS OP HERSTEL !

Natuurlijk hopen we dat uw Teckel nooit verlamd raakt. Maar àls het nodig is, dan kan een orthomanueel dierenarts uw Teckel helpen. Deze resultaten geven aan dat een herniapatiënt met deze relatief simpele, diervriendelijke en goedkope behandeling, een goede kans heeft op herstel.


 

INFORMATIE

Dit onderzoek werd uitgevoerd door Machteld Koerhuis en Cherida Mooijman, studenten aan de STOAS Vilentum Hogeschool te Wageningen, onder leiding van dr. Uri Vecht, orthomanueel dierenarts.

Informatie:
dr. U. Vecht, praktijk ‘De Orthomanuele Dierenarts’
Valkenhof 18, 3853 BR Ermelo.
Tel: 0341-551741
én
p/a Praktijk ‘De Dierenarts’
Rooseveltweg 371, 6707 GP Wageningen.
Tel: 0317-415644.